NSOLO WA PFUNDZIRO 29
Khalani Akukhunganyika Nyatwa Ikulu Mbidzati Kufika
“Khalani akukhunganyika.”—MAT. 24:44.
NYIMBO 150 Sakani Mulungu Toera Mupulumuswe
PINAFUNA IFE KUPFUNDZA a
1. Thangwi yanji ndi pyakufunika kukhunganyika cidengwa mbacidzati kucitika?
KUKHUNGANYIKA kusapulumusa umaso. Mwacitsandzo, cidengwa mbacidzati kucitika, anthu adakhunganyika kazinji kene ndiwo anapulumuka, pontho asakwanisa kuphedzambo anango. Nsoka unango wa anthu anaphedza ale anagwerwa na cidengwa ku Europa walonga: “Kukhunganyika mwadidi kunakwanisa kupulumusa umaso.”
2. Thangwi yanji tisafunika kukhunganyika nyatwa ikulu mbidzati kufika? (Mateu 24:44)
2 “Nyatwa ikulu” inadzatoma mwakukhonda dikhira. (Mat. 24:21) Mbwenye mwakusiyana na pidengwa pinango, nyatwa ikulu nee inagumana kuti anthu onsene ali akukhunganyika. Cifupi na pyaka 2.000 nduli, Yezu acenjeza atowereri ace toera akhale akukhunganyika ntsiku ineyi mbidzati kufika. (Lerini Mateu 24:44.) Tingakhala akukhunganyika, pinakhala pyakukhonda nentsa toera kupirira nyatwa ineyi na kuphedza anango toera acitembo pibodzi pyene.—Luka 21:36.
3. Kupirira, kubvera ntsisi anango na ufuni pinatiphedza tani toera tikhale akukhunganyika nyatwa ikulu mbidzati kufika?
3 Onani makhaliro matatu akuti anatiphedza toera kukhala akukhunganyika nyatwa ikulu mbidzati kufika. Tinacitanji tingapangwa toera kumwaza mphangwa zakutonga, pontho anthu angatitcinga. (Apok. 16:21) Ife tinafunika kupirira toera kubvera Yahova, mbatinyindira kuti iye anatitsidzikiza. Mphapo tinacitanji abale na alongo athu anango angadzaluza pinthu pyawo pyakumanungo? (Abh. 3:17, 18) Nakuti tisabvera ntsisi anango, ife tinadzaaphedza. Tinacitanji tingadzafunika kukhala pabodzi na abale na alongo athu thangwi ya kupomokerwa na nsoka wa mautongi? (Ezek. 38:10-12) Ife tinadzafunika kuafuna kakamwe toera tikwanise kupirira ndzidzi unoyu wakunentsa.
4. Bhibhlya isapangiza tani kuti tisafunika kupangiza makhaliro a kupirira, kubvera ntsisi anango na ufuni?
4 Mafala a Mulungu asatikulumiza toera kukulisa n’khaliro wakupirira, kubvera ntsisi anango na ufuni. Mwacitsandzo, lemba ya Luka 21:19 isalonga: “Mungapirira mpaka kunkhomo, munadzapulumusa umaso wanu.” Lemba ya Akolose 3:12 isalonga: “Khalani akubvera ntsisi.” Pontho lemba 1 Atesalonika 4:9, 10 isalonga: “Imwe musapfundziswa na Mulungu toera kufunana unango na ndzace. . . . Mbwenye ife tisakudembeterani abale, kuti pitirizani kucita pyenepi mwakuthimizirika kakamwe.” Malemba anewa onsene alemberwa anyakupfundza a Yezu akuti akhapangiza kale makhaliro akupirira, kubvera ntsisi anango na ufuni. Mbwenye iwo akhafunika kupitiriza kupangiza makhaliro anewa. Ife tisafunikambo kucita pyenepi. Toera kutiphedza kucita pyenepi, ife tinapfundza kuti Akristu a mu ndzidzi wa apostolo apangiza tani makhaliro anewa. Buluka penepo, tinaona kuti tinatowezera tani anyakupfundza anewa mbatipangiza kuti tiri akukhunganyika nyatwa ikulu mbidzati kufika.
THIMIZIRANI KUPIRIRA KWANU
5. Ninji pidaphedza Akristu a mu ndzidzi wa apostolo toera kupirira pinentso?
5 Akristu a mu ndzidzi wa apostolo akhafunika kupirira. (Aheb. 10:36) Kusiyapo nyatwa zikhathimbana na athu onsene, iwo akhathimbana na nyatwa zinango. Azinji a iwo akhatcingwa, tayu basi ene na atsogoleri Aciyuda na atongi Aciroma, mbwenye akhatcingwambo na acibale awo. (Mat. 10:21) Kusiyapo pyenepi, mu mpingo midzidzi inango iwo akhathimbana na pipfundziso pya anyakupanduka. (Mabasa 20:29, 30) Ngakhale tenepo, Akristu anewa akwanisa kupirira. (Apok. 2:3) Ninji pidaaphedza? Iwo akhanyerezera pitsandzo pya anthu analongwa m’Bhibhlya akuti apirira pinentso, ninga Yobe. (Tiya. 5:10, 11) Iwo akhacita phembero toera akhale na mphambvu. (Mabasa 4:29-31) Pontho ndzidzi onsene akhakumbuka kuti Yahova anaapasa nkhombo angapirira.—Mabasa 5:41.
6. Musapfundzanji na pinthu pidacita Merita toera kupirira kutcingwa?
6 Ife tinakwanisa kupirira tingapfundza m’Bhibhlya na m’mabukhu athu, pitsandzo pya ale adapirira mbatinyerezera mwadidi pitsandzo pyenepi. Thangwi yakucita pyenepi, mulongo Merita wa ku Albhanya akwanisa kupirira pikhatcingwa iye na acibale ace. Iye alonga: “ Mbiri ya umaso wa Yobe inagumanika m’Bhibhlya yandiwangisa kakamwe. Iye athabuka kakamwe, pontho nee akhadziwa mathangwi akhancitisa kuthabuka. Ngakhale tenepo iye alonga: “Mpaka kufa kwanga, ine nee ndinasiya kukhala munthu wakukhulupirika!” (Yobe 27:5) Ine ndaona kuti pinentso pikhathimbana na ine ndi pyakucepa ndingapilandanisa na pikhathimbana na Yobe. Mwakusiyana na iye, ine ndikhadziwa mathangwi akhandicitisa kuthabuka.”
7. Tisafunika kucitanji cincino maseze nee tiri kuthimbana na nyatwa zakunentsa kakamwe?
7 Ife tinakwanisambo kuthimizira kupirira kwathu tingacita phembero kazinji kene mbatipanga Yahova pyonsene pinatidzudzumisa. (Afil. 4:6; 1 Ates. 5:17) Panango imwe nee mukuthimbana na nyatwa zakunentsa kakamwe cincino. Mphapo musasaka citsogolero ca Yahova mungakhala wakutsukwala peno mungakhonda kudziwa pinafunika imwe kucita? Mungacita phembero kuna Yahova toera akuphedzeni mu nyatwa zing’ono zinathimbana na imwe cincino, nee munadzanyinyirika toera kucita pyenepi mungathimbana na nyatwa zakunentsa kakamwe ntsogolo. Mungacita pyenepi, imwe munakhala na cinyindiro cakuti Yahova asadziwa ndzidzi unafuna iye kukuphedzani na njira inafuna iye kucita pyenepi.—Mas. 27:1, 3.
KUPIRIRA
Cinentso consene cinapirira ife cinatiphedza toera kupirira cinentso cinango (Onani ndima 8)
8. Citsandzo ca Mira cisapangiza tani kuti kupirira nyatwa lero kunatiphedza toera kupitiriza kupirira ntsogolo? (Tiya. 1:2-4) (Onanimbo foto.)
8 Tingapirira nyatwa zinathimbana na ife cincino, pinakhala pyakukhonda nentsa toera kupirira pa nyatwa ikulu. (Aroma 5:3) Thangwi yanji tisalonga tenepo? Abale na alongo azinji alonga kuti mayesero adapirira iwo aaphedza toera akwanise kupirira pinentso pinango. Kupirira kwaaphedza toera kuthimizira cinyindiro cawo cakuti Yahova ali dzololo toera kuaphedza. Cikhulupiro caaphedzambo toera kupirira pinentso pinango. (Lerini Tiyago 1:2-4.) Mira, mpainiya wa ku Albhanya aona kuti pinentso pidapirira iye nduli, pyamphedza toera kupitiriza kupirira. Iye alonga kuti midzidzi inango asapibva kuti basi ene ndiye anathimbana na nyatwa zizinji kakamwe. Iye asakumbuka njira idamphedza Yahova pyaka 20 nduli, pontho asalonga ekhene: ‘Ine ndisafunika kupitiriza kukhala wakukhulupirika. Pontho nee ndisafunika kuduwala pinthu pyonsene pidacita Yahova toera kundiphedza kupirira pinentso.’ Imwe munakwanisambo kunyerezera njira idakuphedzani Yahova toera kupirira. Khalani na cinyindiro cakuti iye asaona ndzidzi onsene unapirira imwe, pontho anakupasani nkhombo. (Mat. 5:10-12) Natenepa nyatwa ikulu ingatoma, inakugumanani kuti muli wakukhunganyika toera kupirira.
KHALANI AKUBVERA NTSISI ANANGO
9. Mpingo wa ku Antiyokiya wa ku Sirya wabvera tani ntsisi abale a ku Yudeya?
9 Onani pidacitika mu ndzidzi udathimbana Akristu a ku Yudeya na njala ikulu. Pidabva mpingo wa ku Antiyokiya wa ku Sirya kuti abale awo akuthabuka na njala ku Yudeya, mwakukhonda penula iwo aabvera ntsisi. Natenepa iwo acita pinthu toera kuphedza abale na alongo anewa. Iwo “abverana kuti m’bodzi na m’bodzi abuluse pinakwanisa iye toera atumize ciphedzo kuna abale a ku Yudeya.” (Mabasa 11:27-30) Maseze abale na alongo anewa akhali kutali, Akristu a ku Antiyokiya acita pyonsene pikhakwanisa iwo toera kuaphedza.—1 Juw. 3:17, 18.
KUBVERA NTSISI ANANGO
Pidengwa pyacibaliro pisatipasa mwai toera kubvera ntsisi anango (Onani ndima 10)
10. Tinapangiza tani kuti tisabvera ntsisi abale na alongo athu angagwerwa na cidengwa? (Onanimbo foto.)
10 Ife tinakwanisambo kubvera ntsisi anango lero tingabva kuti abale na alongo athu agwerwa na cidengwa. Mwakukhonda dembuka panango tinaphemba akulu a mpingo toera tiphedzere mabasa anango, kucita pyakupereka na kucita phembero thangwi ya ale adagwerwa na cidengwa. b (Mis. 17:17) Mwacitsandzo, mu caka ca 2020, Makomiti akupiringana 950 Anaphedzera ale Anagwerwa na Cidengwa, akhazikiswa toera kuphedza ale anafuna ciphedzo thangwi ya utenda wa COVID-19. Ife tisapereka takhuta kakamwe thangwi ya abale na alongo anaphata basa na makomiti anewa. Thangwi yakubvera kwawo ntsisi abale na alongo awo, iwo asagawira pinthu pizinji, pontho asaaphedza toera kutumikira Yahova. Kusiyapo pyenepi, midzidzi inango, iwo asamanga papswa nyumba za abale na alongo anewa kuphatanizambo Nyumba za Umambo.—2 Akorinto 8:1-4.
11. Tisapasa tani mbiri Babathu wakudzulu tingabvera ntsisi anango?
11 Tingakhala akubvera ntsisi pangacitika cidengwa, anthu anango anaona kuwangisira kwathu. Mwacitsandzo, mu caka ca 2019 condzi ca Hurricane Dorian cafudza Nyumba ya Umambo ku Bahamas. Mu ndzidzi ukhamanga abale athu papswa Nyumba ineyi ya Umambo, iwo abvundza munthu unango wakuti nee ndi Mboni wa Yahova toera aapange ntengo wa kobiri ikhafuna iye toera aphedzere mabasa anango akufunika. Iye aapanga: “Ine ndinakwanisa kukupasani maferamentu akuphata nawo basa . . . mbandiphata basa pabodzi na imwe mwakukhonda lipa. . . . Ine ndisafuna kuphedzera gulu yanu. Ine ndisadzumatirwa na njira inatsalakana imwe mwaufuni andzanu.” Anthu azinji pa dziko yapantsi nee asadziwa Yahova. Mbwenye azinji a iwo asaona pinacita Mboni za Yahova. Ife tiri akutsandzaya kakamwe thangwi ya kudziwa kuti tingabvera ntsisi anango, pyenepi pisacitisa anthu anango kufuna kudziwa pizinji thangwi ya Yahova wakuti ndi “wantsisi kakamwe.”—Aef. 2:4.
12. Kukhala akubvera ntsisi anango kunatiphedza tani toera kukhala akukhunganyika nyatwa ikulu mbidzati kufika? (Apokalipse 13:16, 17)
12 Thangwi yanji tonsene tinafunika kubvera ntsisi anango mu ndzidzi wa nyatwa ikulu? Bhibhlya isapangiza kuti ale anafuna kukhonda kuphedzera mautongi a dziko ino anathimbana na nyatwa cincino na mu ndzidzi wa nyatwa ikulu. (Lerini Apokalipse 13:16, 17.) Abale na alongo athu panango anafuna ciphedzo toera kukhala na pinthu kuti apitirize kukhala m’maso. Mambo wathu Kristu Yezu, angadzatonga anthu, tisafuna kuti iye atigumane tiri kubvera ntsisi anango mbaticemera kuti ‘titambire Umambo.’—Mat. 25:34-40.
FUNANI ABALE NA ALONGO ANU
13. Mwakubverana na Aroma 15:7, Akristu a mu ndzidzi wa apostolo apangiza tani ufuni kuna unango na ndzace?
13 Anthu onsene akhadziwa kuti Akristu a mu ndzidzi wa apostolo akhafunana unango na ndzace. Kodi pikhali pyakukhonda nentsa kuna iwo kupangiza ufuni? Nyerezerani pya abale akusiyana-siyana akhali mu mpingo wa ku Roma. Mu mpingo unoyu nee mukhali na Ayuda basi, akuti akuzwa mbakabvera Mwambo wa Mose, mbwenye mukhalimbo na Ajentiyu adakuzwa munjira yakusiyana kakamwe. Akristu anango panango akhali mabitcu, mbwenye anango nee akhali mabitcu. Kusiyapo pyenepi, anango panango akhali na mabitcu. Mphapo Akristu anewa mbadapitiriza tani kupangiza ufuni kuna unango na ndzace mwakukhonda tsalakana makhaliro awo akusiyana? Mpostolo Paulu aapanga toera ‘atambirane unango na ndzace.’ (Lerini Aroma 15:7.) Mafala anewa asabvekanji? Fala idathumburuzwa “kutambira,” isabveka kutambira munthu mwaufuni, ninga kuntambira panyumba peno kukhala xamwali wace. Mwacitsandzo, Paulu apanga Filimoni njira ikhafunika kutambira iye Onesimo: “Ntambire mwaufuni.” (Filim. 17) Pontho Prisila na Akila atambira Apolo wakuti nee akhadziwa mwadidi Yezu Kristu ninga iwo. Iwo acita pyenepi ‘mukukhala naye pabodzi.’ (Mabasa 18:26) Akristu anewa nee atawirisa kuti kusiyana kwawo kuacitise kukhala akugawana, mbakhonda kutambirana unango na ndzace.
UFUNI
Ife tisafunika kufuna abale na alongo athu onsene (Onani ndima 15)
14. Anna na mamunace apangiza tani ufuni?
14 Ife tinakwanisambo kupangiza ufuni kuna abale na alongo athu tingakhala axamwali awo. Pyenepi pinaacitisa kupangizambo ufuni kuna ife. (2 Akor. 6:11-13) Onani pidacitikira Anna na mamunace. Pidamala iwo kwene kufuluka mbaenda ku Afrika toera katumikira ninga amisionaryo, utenda wa COVID-19 watoma. Thangwi ya utenda unoyu, iwo nee akhasonkhana mu Nyumba ya Umambo pabodzi na abale. Mphapo mbadakwanisa tani kupangiza ufuni? Iwo aphatisira vidhyukonferensya toera kucedza na abale na alongo na kuapanga kuti akhafuna kakamwe kuadziwa mwadidi. Pyenepi pyacitisa abale na alongo kupereka takhuta kakamwe thangwi ya ufuni wa amisionaryo anewa mbatoma kuamenyera ntokodzi na kuatumizira mphangwa. Thangwi yanji amisionaryo anewa acita pyenepi? Anna alonga: “Ine cipo ndinaduwala ufuni udapangiza abale na alongo kuna ife m’midzidzi yadidi na m’midzidzi yakunentsa, pontho citsandzo cawo candikulumiza toera kupangiza ufuni.”
15. Mwapfundzanji na citsandzo ca mulongo Vanessa thangwi yakufuna abale na alongo athu onsene? (Onanimbo foto.)
15 Azinji a ife ali m’mipingo yakuti muli na abale na alongo adakuzwa munjira zakusiyana, pontho ali na makhaliro akusiyana. Ife tinakwanisa kupangiza ufuni kuna abale anewa onsene tingaona makhaliro awo adidi. Mulongo unango anacemerwa Vanessa anatumikira ku Nova Zelândia, akhanentseka toera kucita uxamwali na anango mu mpingo. Mbwenye buluka penepo iye aona kuti mbuto mwakucalira anthu a makhaliro akuti nee asakomerwa nawo, iye akhafunika kucedza nawo kazinji kene. Kucita pyenepi kwamphedza toera kuona pinthu pinakomerwa na Yahova thangwi ya anthu anewa. Iye alonga: “Kutomera mu ndzidzi udakhazikiswa mamunanga ninga muyang’aniri wa cisa, ife tisacedza kazinji kene na abale na alongo a makhaliro akusiyana-siyana, pontho ndaona kuti ndi pyakukhonda nentsa toera kucita nawo uxamwali. Cincino ndisakomerwa na makhaliro akusiyana-siyana a abale na alongo. Yahova asakomerwambo na pyenepi thangwi iye atawirisa kuti anthu akusiyana-siyana amulambire pabodzi.” Tingaona anango ninga munaaona Yahova, tinapangiza kuti tisaafuna.—2 Akor. 8:24.
Mu ndzidzi wa nyatwa ikulu, ife tinadzatsidzikizwa na Yahova tingapitiriza kukhala pabodzi na abale na alongo athu (Onani ndima 16)
16. Thangwi yanji ufuni unadzakhala wakufunika kakamwe mu ndzidzi wa nyatwa ikulu? (Onanimbo foto.)
16 Ufuni unadzakhala wakufunika kakamwe mu ndzidzi wa nyatwa ikulu. Mphapo nyatwa ineyi ingatoma Yahova anatitsidzikiza tani? Onani pitsogolero pidapereka Yahova kuna atumiki ace mu ndzidzi ukhafuna kupomokerwa nzinda wa Bhabhilonya: “Mbumba yanga, pitani m’makwartu mwanu, pontho fungani misuwo. Bisalani mu ndzidzi wakucepa, mpaka kuipirwa kwa Mulungu kumale.” (Iza. 26:20) Panango ife tinadzafunikambo kutowezera pitsogolero pyenepi mu ndzidzi wa nyatwa ikulu. “M’makwartu” analongwa panango ndi m’mipingo yathu. Yahova apikira kuti anatitsidzikiza mu ndzidzi wa nyatwa ikulu tingapitiriza kuntumikira pabodzi na abale na alongo athu. Natenepa tisafunika kuwangisira, tayu basi toera kupirira abale na alongo athu, mbwenye toera kuafuna kakamwe. Toera tidzapulumuke tisafunika kucita pyenepi!
KHUNGANYIKANI CINCINO
17. Ndi pinthu pipi pinafuna kudzacita ife mu ndzidzi wa nyatwa ikulu tingakhunganyika cincino?
17 “Ntsiku ikulu ya Yahova” inadzakhala yakunentsa kakamwe kuna anthu onsene. (Sof. 1:14, 15) Ntsiku ineyi inadzakhalambo yakunentsa kuna atumiki a Yahova. Mbwenye tingakhunganyika cincino tinadzakhala akukhurudzika mbatiphedzambo anango. Ife tinadzapirira pinentso pyonsene pinafuna kudzathimbana na ife. Abale na alongo athu angathabuka, ife tinawangisira toera kuaphedza mukuabvera ntsisi na kuapasa pinafuna iwo. Tingafuna abale na alongo athu cincino, pinadzakhala pyakukhonda nentsa toera kuafuna ntsogolo. Natenepa Yahova anadzatipasa umaso wakukhonda mala mu dziko yakuti nee munadzaonekabve pidengwa, pontho nyatwa nee zinadzakumbukirwabve.—Iza. 65:17.
NYIMBO 144 Pitirizani Kuyang’ana Sagwati!
a Nyatwa ikulu inatoma mwakukhonda dembuka. Makhaliro ninga kupirira, kubvera ntsisi anango na ufuni anatiphedza toera kukhala akukhunganyika nyatwa ineyi mbidzati kufika. Mu nsolo uno, tinaona kuti Akristu a mu ndzidzi wa apostolo apangiza tani makhaliro anewa, tinacitambo tani pibodzi pyene lero, pontho makhaliro anewa anatiphedza tani toera tikhunganyike nyatwa ikulu mbidzati kufika.
b Ale anafuna kuphedzera basa yakuphedza anthu anagwerwa na cidengwa, asafunika kuprenxeri Petição para Voluntário do Departamento Local de Projeto/Construção (DC-50) peno Petição para o Serviço de Voluntário (A-19) buluka penepo mbadikhira kucemerwa.